Artykuły

• Czy i dlaczego młodzież nie uczestniczy w życiu politycznym.
• Co z tym Irakiem?
• Krakowskie Lwiatka dorosły.
• Żadne słowo, gest nie uniesie całego obrazu...
• Od switu do zmierzchu
• Wywiad z prof. KSW Małgorzata Lesniak.
• Wyaiad z prof. KSW Barbara Krauz-MOzer.
• Wykład o mediach.
• Ubiur swiadczy o tobie
• Chciałem być lesnikiem...
• Odszdł tata Prixa.
• Głupich spraw nie kochać wiela miłoscia
• Kosmiczna Szkoła Wyższa
• Wyjedzcie (choć raz) w bieszczady
• Ad vocem Znieczulicy totalnej...
• Bon Ton, czyli...

Polski "Dziki Zachód", czyli... Wyjedzcie (choc raz) w Bieszczady

Tym artykulem chcialabym rozpoczac pewien cykl propozycji wyjazdów weekendowych. Studiuje turystyke miedzynarodowa i nie powiem, zeby bardziej interesowala mnie praktyka niz teoria, dlatego chcialabym sie podzielic z Wami wrazeniami z pobytu w wielu miejscach, a tym samym polecic je Wam.

Pierwszym z nich sa Bieszczady, fenomen ekologiczno-ku lturowo-socjologiczny. Na ogromnych poloninach, cichych, przypominajacych opuszczone doliny, przychodzi czasem czlowiekowi do glowy mysl, ze czas stanal w miejscu. Bieszczady to jedyne miejsce w Polsce, gdzie przyrodzie, choc nie przetrwala w pierwotnej formie, udaje sie powracac do dawnej równowagi. Nigdzie indziej w Polsce nie znajdziemy sie tak blisko natury w jej niemal pelnej, zharmonizowanej i bardzo namacalnej formie. Miejsc do odwiedzenia jest tu bardzo wiele i kazde z nich urzeka niepowtarzalna uroda. Tutaj mozna sie naprawde wyciszyc i odpoczac

Na poczatek ZaLew SoLinski

Jeden weekend to malo, aby poznac cale Bieszczady, ale wystarczy, zeby sie w nich zakochac i stale do nich wracac. Na poczatek proponuje wycieczke nad Zalew Solinski. Miejscowosci wzdluz brzegów zalewów Solinskiego i Myczkowskiego to typowe letniska. W sezonie jest tu bogate zaplecze noclegowo-turystyczne i wodniackie. Zalew Solinski to najwiekszy sztuczny zbiornik w Polsce pod wzgledem ilosci wody i piaty pod wzgledem powierzchni. Poza tym jest tu najwyzsza tama w kraju - ma 664 m dtugosci i 82 m wysokosci, tak ze schowatby sie pod nia kosciól Mariacki wraz ze swoja "hejnalica".

Najwiekszy zespót domów wypoczynkowych w okolicy znajduje sie w Polanczyku. Jest to zarazem miejscowosc uzdrowiskowa i siedziba gminy Solina, idealne miejsce dla osób z chorobami górnych dróg oddechowych i problemami nerwowymi. Raj dla kochajacych wode i wodne szalenstwa, a takze dla lubiacych spokojne moczenie kija, czyli wedkowanie. W dole wsi warto odwiedzic kosciót z piekna ikona Matki Boskiej Lopienskiej.

Dziewiczy Duszatyn

Nastepna miejscowoscia warta odwiedzenia jest Duszatyn, który swa nazwe wziat od ptynacego tutaj juz w 1511roku potoku. Turysci natrafia tu na zaledwie pare domów, a trafic tam mozna najlepiej, idac od Komanczy (zabiera to póltorej godziny). Szlak biegnie przez stary i dziki las, w którym panuje niesamowita cisza i spokój. Po prawej stronie trasy, miedzy drzewami, mozna zauwazyc polyskujaca tafle lesnego jeziora. W przejrzystej wodzie widac fragmenty zalanego lasu. Przemierzajac szlak dalej, po kilku minutach napotykamy drugie, wieksze jezioro. Obydwa naleza do scistych elementów rezerwatu przyrody nieozywionej Zwiezto. Powyzej, na zboczu po prawej stronie szlaku, widoczny jest miedzy drzewami ogromny zarys najwiekszego kiedykolwiek rozpoznanego osuwiska w Polsce.

Przetecz Uzocka, czyli tu sie konczy PoLska

Polecam równiez wycieczke na Przelecz Uzocka, stanowiaca granice panstwa i wysuniety najdalej na potudnie koniuszek - Polski. Po obu stronach granicy rozciagaja sie istniejace juz od kilkudziesieciu lat rezerwaty puszczy karpackiej. Przecinka graniczna doprowadza nas do miejsca, gdzie stoi trójkatny betonowy ostrostup i spotykaja sie granice Slowacji, Polski i Ukrainy. Tu koncza sie tez Bieszczady Zachodnie i zaczynaja Srodkowe z odrebna grupa Potoniny Równej na poludniu. Najpiekniejsze widoki rozciagaja sie ze szczytu Opolonka, ale na wycieczke grzbietem granicznym nalezy uzyskac zgode Bieszczadzkiego Parku Narodowego i Strazy Granicznej.

Kultowe Ustrzyki Górne

Idealna baza wypadowa do wycieczki na Tarnice sa kultowe juz Ustrzyki Górne, wymarzona miejscowosc letniskowa oraz siedziba Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Polozone sa na wysokosci 650 m n.p.m., u zbiegu potoków Wotosatki, Terebowca i Rzeczycy. Bardzo dobrze rozbudowana baza noclegowa i gastronomiczna od wielu lat stanowia silny magnes dla turystów. Najpopularniejszym szlakiem jest trasa Ustrzyki Górne - Tarnica - Halicz - Rozsypaniec. To glówny szlak beskidzki, oznaczony kolorem czerwonym; wedrówka nim trwa okolo 6 godzin. Podejscie jest dosyc strome, ale po ponad dwóch godzinach mozemy sobie zrobic chwile odpoczynku na Szerokim Wierchu, a widok, jaki sie stÓ(miowo ukazuje, sowicie wynagradza trud. Podejscie na Tarnice do latwych nie nalezy, jednak naprawde warto sie zmusic do wysilku, bo ze szczytu rozciaga sie niesamowity widok na Bieszczady. Sama nazwa Tarnicy pochodzi z jezyka rumunskiego i oznacza "siodlo", które przypomina sylwetka szczytu widziana z Wolosatego. Na szczycie stoi wielki stalowy krzyz upamietniajacy pobyt ksiedza Wojtyly w 1954 roku. Do Ustrzyk wraca sie ta sama droga albo szosa do Wolosatego.

WetLina i Potonina Carynska

Wazna baza wypadowa na szczyty i poloniny wysokich Bieszczad jest Wetlina. Przez Wetline przebiega wielka obwodnica bieszczadzka zwana "wielka petla". W zachodniej czesci wies nazywana jest Starym Siolem. Miesci sie tu rejonowa stanica Strazy Granicznej. Przez Wetline przebiegaja tory kolejki waskotorowej z Cisnej do Moczarnego. W centrum wsi, obok nowego kosciola, zobaczyc mozna fragmenty starej cerkwi. Przy budynku nadlesnictwa rosna dostojne jesiony - pomniki przyrody. W poblizu pensjonatu Lesny dwór, na potoku ponizej mostku jest pieciometrowa kaskada zwana Siklawa Ostrowskich. Noclegi mozna znalezc w hotelu, pensjonacie, na kempingu oraz w licznych gospodarstwach agroturystycznych. Równiez z gastronomia nie ma najmniejszego problemu. Warto tez odwiedzic Polonine Carynska, która wziela swa nazwe najprawdopodobniej od slowa "tara", co oznacza "pole, ziemie", badz z rumunskiego "car", co mozna ttumaczyc jako "miejsce lezace powyzej uprawianej ziemi (roli)". Dla turysty pieszego Polonina Carynska dostepna jest wlasciwie z kazdej ze stron swiata ze wzgledu na przebiegajacy nia calym grzbietem Gtówny Szlak Beskidzki (czerwony) oraz niemal prostopadle do niego szlak zielony od Przeleczy Wyznianskiej.

Deszcz w Cisnej

"Deszcz padat, z lasów sie kurzy to, smutna byta Cisna. Siedzielismy przy kominie, stuchajac odgtosu mtotów, co nas z pobliskiej fryszerki dochodzil" - tak swoje dziecinstwo w Cisnej wspominat znany komediopisarz Aleksander hr. Fredro. Rzeczywiscie, stynna baza wakacyjnych wedrówek otoczona jest dochodzacymi do 1000 m wysokosci górami, które nadzwyczaj czesto zatrzymuja nad nia deszczowe chmury. W zimie czynny jest wyciag narciarski dtugosci 650 m, znajdziemy tez tu doskonale rozwinieta baze noclegowa i gastronomiczna. Dodam, ze krajobrazy Cisnej postuzyty za plenery do filmu Siekierezada, czyli zima Lesnych Ludzi.

Atrakcja koLejkawaskotorowa i... wilki, zmije

Jednak najwieksza atrakcja przyciagajaca turystów jest kolejka waskotorowa. Historia jej siega lat 1890-1895, kiedy wybudowano ja z inicjatywy kilku firm z Budapesztu oraz Wiednia eksploatujacych wtedy bieszczadzkie lasy i posiadajacych na tym terenie tartaki. Zdewastowana czesciowo w IIwojnie swiatowej odbudowano w latach 1954-1964 gtównie z mysla o zwózce drewna z okolic Górnej Solinki, Wetliny, Smereku, Cisnej, Smolnika i innych miejscowosci do stacji PKPw tupkowie i kombinatu drzewnego w Rzepedzi. Prócz podstawowej funkcji, jaka byt transport drewna, kolejka stuzyta jako srodek lokomocji dla pracowników lesnych oraz mieszkanców okolicznych wiosek, co przy braku dróg bitych w okresie powojennym byto jedyna mozliwoscia kontaktu ze swiatem. W latach 60. rozbudowano siec dróg asfaltowych, czemu towarzyszy t zywiotowy rozwój komunikacji samochodowej stwarzajacej mozliwosci swobodnego podrózowania. Spowodowato to naptyw turystów w Bieszczady. W czasie swych wedrówek turysci odkryli uroki podrózowania "ciuchcia bieszczadzka". Dzis, ze wzgledu na niskie kosztu transportu samochodowego, zaniechano wozenia kolejka drewna. Kolejka kursuje sezonowo na trasach: Cisna Majdan - Przystup,CisnaMajdan - Wola Michowa i Cisna Majdan - Balnica. Oprócz tego organizowane sa przewozy na zamówienie (caty pociag) oraz wyjatkowo atrakcyjne przewozy drezynami.

Amatorom mocnych, przyrodniczych wrazen polecam spotkania z licznie wystepujacymi tu stadami wilków oraz dwoma rodzinami niedzwiadków. Okrasa terenu sa równiez zmije zygzakowate oraz rzadko w Polsce wystepujacy waz' eskulapa. Dla fanów sportów ekstremalnych przezyciem bedzie odwiedzenie Czarnej, gdzie warto spróbowac sil w zorbingu. Historycy oraz ludzie zainteresowani kultura materialna w Bieszczadach moga znalezc wiele miejsc zwiazanych z mieszkajacymi tu Bojkami i Łemkami.

Opisane przeze mnie miejsca to tylko namiastka tego, co mozna zobaczyc, w Bieszczadach, i zaledwie mata czesc tego, co chciatabym Wam polecic bo Bieszczady to nie tylko góry, potoki i rzeki. To równiez cztowiek, który przed wiekami wtopil sie w tamten krajobraz.

Wiele pozyecznych informacji mozna znalezc pod adresami:

przygotował Bartłomiej Misieniec